19 september 2021, Fietstocht "De oude stranden Route".

“Oude stranden route” in het kader van het 75-jarig jubileum van de NGV.

Op 19 september gaat de NGV afdeling West-Friesland een fietstocht organiseren om de bewoners van West-Friesland en Noord-Kennemerland het ontstaan van dit gebied uit te leggen.

De route voert over twee vroegere strandvlakten die in tijden van een rustig klimaat vanuit eerder gevormde duinruggen (strandwallen)  konden aangroeien, de strandwallen zijn hier en daar nog duidelijk herkenbaar in het gebied.


De start is in Sint Pancras, vanwaar er onder begeleiding gelijk al op de eerste en oudste strandwal wordt vertrokken.

Fietsend door ons land vallen ons vaak bijzondere landschapselementen op, bulten en deuken in het land, kronkels in sloten en wegen. Waarom is dat daar, hoe komt dat daar, rijst dan de vraag. Raadplegen van een geologische of geomorfologische kaart geeft soms het antwoord. Anderzijds maakt de kaart je attent op bijzonderheden die je zelf over het hoofd had gezien. En ja, het komt ook voor dat je je afvraagt hoe ze erbij komen. De informatie die in het landschap verborgen ligt, hoe het er vroeger heeft uitgezien, hoe het ontstaan is en wat natuur en mensen er mee gedaan hebben, is niet altijd zomaar te herkennen. Gelukkig echter heeft een keurkorps van geologen en geografen, met de hun ten dienste staande technieken en methoden, ons bodemarchief intensief onderzocht en hun bevindingen samengevat in thematische kaarten. Voor ons zijn dat in de eerste plaats de geologische kaart met bodemprofielen en in de tweede plaats de geomorfologische kaart met bodemvormen/vorming wijzen als legenda-eenheden. Op deze fietstocht gaan we oefenen in het 'zien' van het landschap door zowel naar het landschap als op de kaart te kijken.

Info en aanmelden:

  • Lengte van de route: ca. 40 kilometer
  • Starttijd: 10.30 uur
  • Bij buienvoorspelling, mogelijk regenkleding mee
  • Bij erg slecht weer uitstel tot nader tijdstip
  • Aanmelden tot uiterlijk 15 september, deelname in volgorde van aanmelding.
  • Aan deze tocht kunt u gratis deelnemen
  • Na aanmelding volgt detail info
  •  
  • Aanmelden bij: S. de Jong
  • Bij voorkeur per E-mail: ngv.afd.westfriesland@gmail.com
  • Voorburggracht 52
  • 1721CR Broek op Langedijk








4 februari 2022, Jaarvergadering

 Deze avond alleen toegankelijk voor leden van de afdeling

7 januari 2022, Terry Elsten met als onderwerp "Reis door Nepal - een tocht door het verboden en verborgen koninkrijk Upper Mustang”.

Een (deels geologisch) reisverslag door Upper Mustang (Nepal) met aandacht voor de bijzondere rotsformaties en maanlandschappen en ontstaansgeschiedenis van de Himalaya.

Upper Mustang


De Himalaya is een geologisch jong gebergte. Het is ontstaan tijdens de Alpiene orogenese in het Tertiair, veroorzaakt door de botsing tussen India en Eurazië. India, dat rond 120 miljoen jaar geleden rond de Zuidpool lag, bewoog sindsdien voor geologische begrippen zeer snel (ongeveer 10 cm per jaar) naar het noorden. De Tethys oceaan tussen Azië en India sloot zich en de oceaankorst schoof onder Azië de mantel in, een proces dat subductie wordt genoemd. Rond 60 miljoen jaar geleden botste India op het zuiden van Azië. Vanwege de naar het noorden stekende punt van India aan de noordwestkant van de Himalaya, begon de botsing daar eerder, om zich daarna richting het oosten uit te breiden. De Himalaya zelf kwam echter pas omhoog gedurende de laatste 2 miljoen jaar. Tegenwoordig beweegt India nog steeds met een snelheid van 2 cm per jaar verder op Azië in, zodat de Himalaya nog steeds groeit.




De vallei van de Kali Gandaki is één van de diepste valleien ter wereld en ligt tussen de bergen Daulagiri en Anapurna die meer dan 8 kilometer hoog zijn. In de rivierbedding vindt men tientallen ammonieten uit het boven Jura.


Het is eigenlijk ongelooflijk dat men deze ammonieten vindt op een hoogte van rond de 3000m!!!

In Nepal en India zijn deze ammonieten beter bekend onder de naam "saligrams of Shaligrams" en hebben een religieuze 










3 december 2021, Jelle Reumer met onderwerp "De vis in ons", de vis in onze eigen anatomie.



Ons menselijk lichaam is een bonte verzameling van evolutionaire noviteiten, maar huisvest ook de nodige herinneringen aan een lang vervlogen verleden. Rudimenten als het staartbeetje en het kippenvel kent iedereen, maar hoe zit het precies met onze schedel? Ogenschijnlijk is dat een harde ronde benen bal waar wat handige gaten in zitten voor ogen, oren en zenuwen en waar een beweeglijke onderkaak aan hangt. In werkelijkheid is die bal opgebouwd uit elementen van zeer verschillende evolutionaire herkomst. Er zit nog een echte kieuwopening in, die we zelfs dagelijks dankbaar gebruiken.

Sommige onderdelen zijn afgeleid van het pantser van Devonische vissen waarvan Tiktaalik misschien wel de beroemdste is. 
Deze uitgestorven vis leefde 375 miljoen jaar geleden en wordt wel de schakel genoemd tussen de vissen en gewervelden die het land koloniseerden.
Tiktaalik-roseae-life-restor



Deze uitgestorven vis leefde 375 miljoen jaar
geleden en wordt wel de schakel genoemd tussen de vissen en gewervelden die het land koloniseerden. Tiktaalik is de eerste vis met een platte amfibiekop en beenderen die lijken op onze boven- en onderarmen. In deze lezing neem ik je mee op een evolutionaire reis en zoeken we naar bewijzen van evolutie die teruggrijpen op het oude principe van voorbouwen op wat je van je voorouders hebt meegekregen. En dan zul je zien dat we nog heel wat vis in ons hebben zodra je als paleontoloog naar je eigen anatomie kijkt.
                                                              
                                                                                                                                                                                   

 


 
                                                                                 



5 november 2021, Paul Hille met het onderwerp "Trilobieten".


Systematiek, morfologie, ecologie en evolutie van trilobieten komt aan de orde evenals vindplaatsen en enkele trilobietenrecords!
Trilobieten zijn uitgestorven geleedpotige dieren die tussen 521 en 251 miljoen jaar geleden wereldwijd in de zeeën voorkwamen.

Systematiek, morfologie en evolutie van de trilobieten zal in deze lezing worden besproken evenals enkele records met betrekking tot de trilobieten

Trilobieten waren uitermate succesvolle dieren gezien hun wereldwijde verspreiding en hun soortenrijkdom, ruim 20.000! Ze bezetten alle niches in de zeeën en waren in de prehistorische zeeën net zo gewoon als de krabben en kreeften dat nu ook zijn.
Trilobieten waren de eerste dieren die samengestelde ogen ontwikkelden met lenzen 
van calciet (steen!).

Ze stierven uit tijdens de zogenaamde Perm-extinctie, de grootste massa-extinctie tot nu toe.
Trilobieten worden al eeuwenlang bestudeerd en zijn ook door hun grote verscheidenheid geliefde verzamelobjecten. Doordat ze goede fossilisatiekansen hadden weten we relatief veel van deze dieren.

Er zal door Paul Hille literatuur meegenomen worden evenals een aantal trilobieten ter illustratie.

 

Ook kan men eigen vondsten meenemen ter determinatie.




1 oktober 2021, Tijn Berends met het onderwerp "Klimaat door de eeuwen heen".

Het klimaat is een hot item, maar wat weten we er eigenlijk van. Tijn Berends, wetenschapper, kan ons meer vertellen over het klimaat van vroeger en nu.


Elke politicus heeft inmiddels een mening over het klimaatprobleem, en er gaat geen week voorbij zonder tenminste één nieuw nieuwsitem rondom het klimaatakkoord. Maar waarom horen we altijd alleen maar de politici, de activisten en de nieuwslezers over dit onderwerp? Als het echt gewoon harde wetenschap is, waar zijn de wetenschappers dan?

Tijn Berends is zo’n wetenschapper, werkzaam als promovendus bij de Universiteit Utrecht. Hij zal het hebben over klimaatwetenschap, met de focus op zijn eigen vakgebied: paleoklimatologie, oftewel het klimaat van vroeger. Wat voor klimaatveranderingen hebben er vroeger zoal plaatsgevonden, en hoe verhouden die zich tot wat er tegenwoordig allemaal gebeurt?

De lezing gaat niet over het klimaatakkoord, en de zin en onzin van het politieke debat daarover – Tijn is een wetenschapper. Hij zal zijn best doen u een idee te geven van zijn bevindingen over het klimaat, en hoopt dat u daarna een beter geïnformeerde keuze kunt maken over wat u daarmee doet. Uiteraard is er voldoende ruimte om vragen te stellen.











3 september 2021, Dirk de Graaf en restant jaarvergadering 2020


Deze avond is alleen toegankelijk voor de leden)

Voor de pauze zal ons lid Dirk de Graaf vertellen over zijn reis door India, georganiseerd door Georeizen met als gids Jan Smit.


India, dat 66 Ma geleden als eiland continent op weg was naar de botsing met Azië, passeerde onderweg de mantel pluim” die nu bekend staat als de Réunion hotspot.

Deze hotspot was 68 miljoen jaar geleden al actief en is dat nog steeds. De vulkaan “Piton de la Fournaise” op het eiland Réunion is een van de actiefste vulkanen ter wereld. Tijdens die passage, tevens het begin van de Réunion hotspot, werd een oppervlak van 2x Frankrijk bedekt met dikke lagen basalt, in totaal zo’n 1.2 miljoen kubieke kilometer! Tussen de lavastromen zitten zgn. “boles”, rode, bauxietachtige bodems rijk aan aluminium. De vorming van die boles kan duizenden jaren duren tot de volgende lavastroom zich aandient.


Met de beweging van India over de hotspot in noordelijke richting verplaatste de vulkanische activiteit zich van Noord naar Zuid op de westrand van India waardoor de totale activiteit van de Deccan Traps in India maar een half miljoen jaar lang geduurd heeft, daarna ging het vulkanisme van 
de hotspot door onder wat nu de atollen van de Malediven zijn. Tijdens dat half miljoen jaar sloeg er op Yucatan een grote asteroïde neer die voor het meeste uitsterven gezorgd heeft. Maar heeft de ene ramp, de inslag, verband met de andere, de Deccan Traps? We gaan het proberen te toetsen!


Deze reis staat in het teken van de Krijt- Tertiair grens. Wat was de oorzaak? Een meteoriet of het vulkanisme van de Deccan Traps? Of misschien wel allebei? Dat gaan we deze reis onderzoeken!





Jaarvergadering

Na de pauze gaan we het restant van de jaarvergadering 2020 afhandelen, door de Corona maatregelen was het niet mogelijk de jaarvergadering in februari te houden. Wel is het financiële deel met daarbij decharge verlening en herbenoemen bestuursleden middels mail contact met de leden afgerond dus deze onderdelen komen vanavond niet aan de orde.
Agenda voor de jaarvergadering
1.            Opening door de voorzitter.
2.            Notulen van de vorige jaarvergadering - zie Geomare nr. 77
3.            Jaarverslag van de secretaris - zie actuele Geomare, nr. 78.
4.            Jaarverslag van de ledenadministratie.
5.            Jaarverslag van de bibliothecaris.
6.            Algemene beschouwingen van de voorzitter.
7.            Algemeen.
8.            Mededelingen van het bestuur van de Nederlandse Geologische Vereniging.
9.            Rondvraag.
10.          Sluiting van de algemene ledenvergadering door de voorzitter.